از براى آنكه هرگاه خداى عزّ وجلّ بر دل بنده مطّلع شود كه تكبير مىگويد و ميلى از حقيقت تكبير در آن عارض شده باشد خداى تعالى به آن بنده مىگويد : اى دروغگو ! آيا مرا « 1 » فريب مىدهى ؟ به عزّت و جلال خودم قسم كه محروم مىسازم تو را از حلاوت ذكر خود ومحجوب مىگردانم تو را ازنزديكى و راز گفتن با من به مناجات « 2 » . پس ملاحظهء حال دلِ خود را در وقت نماز بكن اگر مىيابى در خود حلاوت نماز را و در نفس خوشى و شكفتگى او را و در دل سرور به مناجات را در حالتى كه لذّت از خطاب با خدا بردارى ، پس بدان كه خدا تصديق تو را در تكبير كرده و الّا سلب لذّت مناجات و محرومى از حلاوتِ عبادت را دليلى بدان بر آنكه خداى عزّ وجلّ تكذيب تو را كرده و از درگاه خود دور گردانيده . فصل [ دعاى استفتاح در نماز ] و امّا اوّل كلمه‌اى كه در دعاى استفتاح مىگويى اين است : « وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً مُسلماً » يعنى روى خود را متوجّه كسى مىسازم كه آسمانها و زمين را آفريده در حالتى كه مايلم به دين حقّ و مسلمانم . و مراد از رو « 3 » روى ظاهر [ m . a 106 ] نيست از براى آنكه روى ظاهر را متوجّه قبله ساخته‌اى و خدا منزّه است از آنكه در جهتى باشد تا آنكه روى بدن به سوى او گردانيده باشى ، بلكه روى دل است كه متوجّه آفرينندهء آسمانها و زمين مىشود . و « 4 » نظر كن به دل كه آيا متوجّه آرزوهاست و همّتهايى « 5 » كه در خانه و بازار است و « 6 » تابع شهوتهاست يا آنكه متوجّه آفرينندهء آسمانها و زمين است . و بترس از اينكه اوّل « 7 »

--> ( 1 ) . a - مرا . ( 2 ) . مصباح الشريعة : 87 ضمن باب 39 . ( 3 ) . رو / s a روى خود . ( 4 ) . s a - و . ( 5 ) . همّتهايى / s a جهتهايى . ( 6 ) . a - و . ( 7 ) . اوّل / s a ابتداى .